Viện Khoa học Thống kê

Giới thiệu bản sửa đổi phân ngành chuẩn quốc tế (ISIC) và phân loại sản phẩm chủ yếu (CPC) 2002 và những dự kiến năm 2007

Email In

A. Bản sửa đổi ISIC, CPC 2002
I. Lịch sử:
ISIC và CPC đã trải qua các giai đoạn phát triển với nhiều lần sửa đổi khác nhau. Đối với ISIC có lịch sử phát triển lâu đời hơn: Bản đầu tiên được phát hành năm 1948 (ISIC original-1948), sau 10 năm nó được sửa đổi lần thứ nhất (ISIC lần 1-1958), sau 10 năm tiếp theo nó được sửa đổi lần thứ hai (ISIC, lần 2 – 1968); đến năm 1990 ISIC được sửa đổi lần thứ ba (ISIC lần 3), và đó chính là cơ sở mà chúng ta xây dựng lên hệ thống phân ngành kinh tế quốc dân (VSIC–1994); và năm 2002, ISIC đã được cập nhật và hình thành ISIC lần 3.1 – 2002
CPC mặc dù ra đời có muộn hơn: Bản tạm thời CPC vào năm 1989, nhưng xét về đối tượng phản ánh là các sản phẩm thì thực chất dù khác tên gọi CPC đã ra đời từ năm 1972 là quy ước về phân loại sản phẩm, và đến năm 1976 ra đời bản dự thảo phân loại chuẩn quốc tế về các loại hàng hoá và dịch vụ (ICGS – 1976). Đến năm 1997 bản chính thức CPC phiên bản 1.0 đã ban hành. Năm 2002 CPC được cập nhật và hình thành CPC phiên bản 1.1.
Trải qua nhiều năm nền kinh tế - xã hội từng quốc gia cũng như toàn cầu đã có nhiều thay đổi với những xu hướng phát triển khác nhau trong từng giai đoạn, và đó là nguyên nhân chính dẫn đến sự thay đổi của các phân loại. Phân lớn các bản phân loại sửa đổi đều dựa trên các bản gốc lần trước đó, những thay đổi chủ yếu về phạm vi hoặc khái niệm nhằm điều chỉnh theo sự thay đổi về thực trạng của nền kinh tế.
II. Mục tiêu
1. ISIC:
Kể từ lần sửa đổi trước (năm 1990) tính đến nay đã 13 năm, rất nhiều các vấn đề mới nảy sinh như: Sự phát triển mạnh mẽ của lĩnh vực thông tin (IS), lĩnh vực công nghệ thông tin và truyền thông (ICT), và ở các nước đang phát triển sự phát triển đa dạng của khu vực không chính thức (informal sector); đồng thời với nó còn tồn tại nhiều vấn đề mà bản thân ISIC lần 3 còn chưa rõ ràng cũng như khi áp dụng vào từng quốc gia còn nảy sinh nhiều vấn đề chưa thích hợp, đặc biệt những vấn đề về Nông nghiệp, Lâm nghiệp và Thuỷ sản, Chế biến… đòi hỏi phải được giải quyết và được thể hiện trong bản sửa đổi ISIC lần này.
2. CPC:
Lần sửa đổi CPC lần trước vào năm 1998; trong đó phần sản phẩm vật chất được sửa trên cơ sở hệ thống điều hoà (HS) mà HS năm 2002 đã được sửa đổi - điều này cũng đòi hỏi phần sản phẩm vật chất của CPC cũng phải thay đổi theo; mặt khác phần dịch vụ khi xem xét lại còn có những điểm còn chưa chính xác: như dịch vụ viễn thông đã định nghĩa chính xác chưa?; cùng với nó là các ý kiến phản hồi của các quốc gia về việc áp dụng CPC ở nước mình cũng còn nhiều điểm bất cập.
Tổng hợp các vấn đề trên đòi hỏi CPC cần được sửa đổi cho thích hợp hơn và làm cơ sở cho ứng dụng rộng rãi hơn.
3. Mục tiêu chung cho ISIC và CPC
Từ việc phân tích những vấn đề đặt ra cho việc sửa đổi ISIC và CPC; cân đối với các nguồn nhân lực, vật lực và tài lực, Vụ Thống kê thuộc Uỷ ban kinh tế – xã hội của Liên hợp quốc (UNSD) nhận thấy mục tiêu của năm 2002 là không thể giải quyết triệt để tất cả các vấn đề đặt ra bằng kết quả là cho ra đời bản sửa đổi mới mà cần phải đến năm 2007; mà điều cơ bản là đáp ứng việc tập hợp trong điều kiện mới bằng cách cập nhật nội dung bổ sung, làm rõ thêm những khái niệm mà không ảnh hưởng đến cấu trúc do vậy đã hình thành bản cập nhật ISIC và CPC 2002 (ISIC lần 3.1 và CPC phiên bản 1.1)
III. Những thay đổi của ISIC lần 3.1 và CPC phiên bản 1.1
1. ISIC
1.1. Về giới thiệu và giải thích:
Lời giới thiệu trong ISIC được viết bổ sung và làm rõ hơn ở 4 phần: Chương các đơn vị thống kê; các ví dụ về mã hoá; hướng dẫn cách đánh mã và xem xét các vấn đề chung.
Phần giải thích được thiết kế chi tiết hơn với việc giải thích cặn kẽ hơn, nhiều ví dụ hơn, chú thích phần ngành cấp 2 và cấp 3 và việc sử dụng các ngôn ngữ dễ hiểu và tập trung vào vấn đề trọng tâm hơn.
1.2. Về cấu trúc:
- Thêm hai ngành cấp 2 là 96 và 97 nhằm xác định các phẩm vật chất và dịch vụ chưa được phân vào đâu được sản xuất và sử dụng trong các hộ gia đình cá thể. Sự phân chia này nhằm tiếp cận với hệ thống tài khoản quốc gia và phục vụ cho
các cuộc điều tra lực lượng lao động và thống kê hộ gia đình.
- Chia ngành cấp 2: 05 (Nuôi trồng và đánh bắt thủy sản) thành 2 ngành cấp 4 mới là:
- Chia ngành cấp 2: 05 (Nuôi trồng và đánh bắt thủy sản) thành 2 ngành cấp 4 mới là:
+ 0501: Đánh bắt thuỷ sản
+ 0502: Nuôi trồng thuỷ sản
Sự phân chia này nhằm đáp ứng yêu cầu của các nước khi mà nền kinh tế cá thể còn phát triển ở nhiều nước.
- Chia ngành cấp 4: 5150 (Bán buôn các máy móc khác) thành 3 ngành cấp 4 mới là:
+ 5151: Bán buôn máy tính, các thiết bị ngoại vi và phần mềm máy tính
+ 5152: Bán buôn các thiết bị và phụ tùng thay thế điện tử và viễn thông
+ 5159: Bán buôn các máy móc, thiết bị và phụ tùng thay thế khác
Sự phân chia này nhằm đáp ứng yêu cầu của các quốc gia cần thiết để xác định lĩnh vực công nghệ thông tin và truyền thông (ICT)
- Chia ngành cấp 4: 7220 (Tư vấn và cung cấp phần mềm) thành 2 ngành cấp 4 mới:
+ 7221: Xuất bản phần mềm
+ 7229: Tư vấn phần mềm khác
Sự phân chia này nhằm đáp ứng yêu cầu của các quốc gia cần thiết để xác định lĩnh vực thông tin.
- Thay đổi hoặc làm rõ:
+ Ngành M: Giáo dục xắp xếp lại theo ISCED-1997
+ Làm rõ hơn về khái niệm: Xuất bản trực tuyến (thuộc ngành cấp 4 mã số 7240)
+ Sửa một số lỗi
1.3. So sánh ISIC lần 3.1 và 3.
Cấu trúc chỉ thay đổi đối với ngành cấp 2 và cấp 3 nếu những ngành này ở lần 3. không có ngành nhỏ hơn. Cấu trúc mới:
- Cho phép các nước xác định chi tiết hơn theo cùng một cách mà vẫn đáp ứng được yêu cầu quốc gia
- Có thể tổng hợp dễ dàng để so sánh.
2. CPC
Bản CPC được cập nhật thường xuyên, các phần sản phẩm vật chất và dịch vụ được cập nhật như sau:
2.1 Phần sản phẩm vật chất (Từ 0 đến 4)
- Những thay đổi được thừa nhận trong HS 2002:
+ Các cập nhật phần lớn của HS được sử dụng để cập nhật CPC
+ Một số điều chỉnh ở sản phẩm mã 5 số
+ Tạo ra một sản phẩm mã 3 số
+ Xoá một sản phẩm mã 5 số
2.2 Phần dịch vụ (Từ 5 đến 9)
- Thêm dịch vụ mã 3 số 733; xoá dịch vụ mã 2 số 51-53
- Sửa đổi dịch vụ mã 2 số: 84 (Dịch vụ viễn thông)
- Sửa đổi dịch vụ mã 2 số: 86 (Dịch vụ trên cơ sở lệ phí hoặc hợp đồng)
- Thay đổi cấu trúc một chút về:
+ Loại vận tải hỗn hợp 6411
+ Đấu giá bất động sản 7224
+ Dịch vụ quảng cáo 8363
- Sửa lại cho đúng về phạm vi một số mã 5 số: điều chỉnh phần giải thích
2.3. So sánh CPC phiên bản 1.1 và 1.0
- Cấu trúc các mẫ 2 số 84, 86, 87 thay đổi:
+ Mã 84 được chi tiết hơn
+ Mã 86-89 phần lớn được đánh mã lại
+ Đã có bảng tương thích
- Thay đổi ở mã một số 5 và mã 3 số 733 ảnh hưởng đến phạm vi của CPC
B. Dự kiến ISIC và CPC 2007
I. Mục tiêu
Như đã đề cập ở phần trên, trong thời gian qua có rất nhiều vấn đề mới nảy sinh, những yêu cầu của các quốc gia và tồn tại của bản thân ISIC và CPC hiện hành cần được giải quyết trong bản mới của ISIC và CPC; từ đó UNSD trong kế hoạch của mình đã chỉ ra trong năm 2007 (cứ 5 năm một lần) hoàn thành mục tiêu chính như sau:
- Xác định dàn khung rộng hơn của các phân loại
- Đặt trọng tâm vào các phân loại hoạt động và sản phẩm
- Chỉ ra các thay đổi của nền kinh tế: Các hoạt động mới và các sản phẩm mới; đồng thời xem xét kỹ lưỡng trong việc đưa ra các khái niệm mới.
Một vấn đề quan trọng khi đề ra mục tiêu là làm thế nào để đưa các phân loại trên vào dàn khung rộng hơn đó; điều đó có nghĩa phải giải quyết hàng loạt câu hỏi như: phạm vi của các phân loại này đến đâu?, mối quan hệ với các phân loại khác như thế nào?, vị trí của chúng trong hệ thống tài khoản quốc gia ra sao?, và việc sử dụng vào mục đích khác của các phân loại này thế nào? Vấn đề này đã đặt ra cho Uỷ ban Thống kê phải xem xét kỹ lưỡng chi phí của bản sửa đổi, cân đối giữa cái gì cần thay đổi, cái gì giữ nguyên, và nó liên quan đến các nước phát triển và đang phát triển như thế nào. Đối với ISIC 2007 vấn đề quan trọng là nghiên cứu trọng tâm vào các phân loại hoạt động chính; sử dụng việc tổng hợp thay thế, xác định lĩnh vực thông tin, và tập trung vào các yếu tố cấu thành mức độ cao được coi như là bước đầu tiên. Đối với CPC cần chú trọng vào việc đồng bộ và điều hoà các phân loại sản phẩm chính (CPC, HS, BOP (cán cân thanh toán)), đồng thời xem xét kỹ lưỡng các nhu cầu sử dụng khác: như đàm phán, thoả thuận thương mại...
II. Tiến trình và dự kiến sửa đổi
1. ISIC 2007
1.1 Tiến trình
Để đạt được mục tiêu đề ra, lịch trình cụ thể đã được Uỷ ban Thống kê đề ra từng bước với thời gian cụ thể như sau:
- Xác lập dự án giữa Mỹ, Canada và thống kê Châu Âu bắt đầu từ năm 2000 với các nhiệm vụ cụ thể như sau:
+ Không liên quan trực tiếp đến tiến trình sửa đổi ISIC
+ Dự định nghiên cứu phân ngành chuẩn của cộng đồng kinh tế Châu Âu (NACE) và phân ngành chuẩn của Canada (NAICS) và xác định sự khác biệt
+ Dự định đưa cả hai phân loại này vào gần nhau hơn
+ Xác lập các giai đoạn nghiên cứu vấn đề trọng tâm của NACE và NAICS gồm
- Giai đoạn 1:
+ Hoàn thành vào năm 2000
+ Xác định các ưu tiên và mục tiêu của dự án
+ Xác định các lựa chọn:
Cấu trúc chung hay bảng tương thích
Mức độ của các liên kết đạt được
Xử lý các nguyên tắc thực hiện
- Giai đoạn 2:
+ Hoàn thành vào năm 2001
+ Phát triển một khung cho phân loại “trọng tâm“ trên cơ sở các giả thiết đã thảo luận ở giai đoạn 1, bắt đầu các điểm mới cho việc thảo luận, lưu ý không hoàn toàn ủng hộ một giả thiết nào,
- Giai đoạn 3:
+ Hoàn thành vào năm 2002
+ Thảo luận với các tác giả về khung phân loại, các giả thiết làm việc, và các vấn đề thực hiện
+ Làm việc về các bảng tương thích NACE – NAICS để xác định các điểm khác biệt
+ Xác định tương thích chi tiết giữa ISIC – NAICS
+ Trên cơ sở kết quả đạt được mục tiêu là tạo ra đầu vào của bản sửa đổi ISIC
1.2. Dự kiến sửa đổi
Từ các bước thực hiện ở trên, Dự kiến các ngành cấp 1 của ISIC 2007 gồm các ngành như sau:
A. Nông nghiệp, Lâm nghiệp và săn bắn
B. Khai thác mỏ
C. Các ngành phục vụ chung
D. Xây dựng
E/F. Chế biến
G. Thương nghiệp bán buôn và bán lẻ
H. Vận tải và kho bãi
I. Thông tin
J. Khách sạn và nhà hàng
K. Tài chính và bảo hiểm
L. Bất động sản và cho thuê
M. Các dịch vụ chuyên môn, khoa học và kỹ thuật
N. Các dịch vụ hành chính và hỗ trợ
O. Giáo dục
P. Dịch vụ sức khoẻ và xã hội
Q. Nghệ thuật, vui chơi và giải trí
R. Vệ sinh
S. Sửa chữa và bảo dưỡng
T. Các dịch vụ khác
U. Hành chính công
Với dự kiến trên đâu là vấn đề chính đặt ra cần xem xét ký lưỡng?
- Xem xét cấu trúc ở cấp độ cao
- Định nghĩa thế nào là mức độ chi tiết “quốc tế“ thích hợp
- Tính đầy đủ về cấu trúc cho tất cả các nước
- Xem xét các ngành cấp 1 đặc thù
- Xem xét các nguyên tắc thực hiện
Các vấn đề trên được thể hiện cụ thể như sau:
- Về việc xem xét cấu trúc ở cấp độ cao: Yêu cầu đòi hỏi xem xét lĩnh vực mới là Lĩnh vực thông tin; đồng thời việc đưa ra nhiều danh mục hơn đối với các ngành dịch vụ
- Về định nghĩa mức độ chi tiết “quốc tế“ thích hợp: Khuyến nghị bắt buộc cấp 3 số, mức độ chi tiết thêm có thể được chọn như phần hướng dẫn.
- Về tính đầy đủ về cấu trúc cho tất cả các nước: Chẳng hạn đối với ngành nông nghiệp về mức độ chi tiết có thể xem xét đến hoạt động hay sản phẩm, hay ngành dịch vụ kinh doanh có thể xem xét mức độ chi tiết, loại, cấu trúc tổ chức...
- Về việc xem xét các ngành cấp 1 đặc thù như ngành nông nghiệp, thủy sản (01-05), hay ngành thông tin (21, 22, 64, 92) bao gồm các hoạt động như dịch vụ máy tính, chế biến, viễn thông, các dịch vụ văn hoá...’’, hay ngành tái chế (37), bán buôn và bán lẻ (50-52); dịch vụ thương mại (50-52), thể thao, giải trí, văn hoá (92) vệ sinh (90)
- Các vấn đề khác cần thiết được xem xét như:
+ Công nghệ sinh học
+ Thương mại điện tử/bán lẻ điện tử
+ Xây dựng
+ Sửa chữa và bảo dưỡng
+ Các hoạt động hỗ trợ
+ Các ngành hậu cần...
- Đối với các lĩnh vực mới như thông tin và công nghệ thông tin có quan hệ và cách xác định nội dung như sau:
+ Lĩnh vực thông tin = Việc tạo ra thông tin + Phân phối thông tin.
+ Lĩnh vực công nghệ thông tin và truyền thông = Phân phối thông tin + Sản xuất máy móc công nghệ thông tin + Bán buôn máy móc công nghệ thông tin.
Đối với các ngành cấp 2, các lĩnh vực trên được xác định như sau:
+ Lĩnh vực thông tin: gồm 22, 64, 72 và 92
+ Lĩnh vực công nghệ thông tin và truyền thông: gồm: 30, 31, 32, 33, 51, 64, 71, 72
Còn một số vấn đề gianh giới đang xem xét:
+ Máy móc văn phòng (không phải là máy tính)
+ Dây (kim loại)...
Những vấn đề này thực chất đã được ISIC lần 3.1 đề cập và chi tiết để có thể tổng hợp được.
1.3. CPC 2007
Vấn đề chính của CPC 2007 cần xem xét và đề cập là:
- Mối quan hệ với các phân loại khác như HS, phân loại chuẩn quốc tế về thương mại (SITC), BOP
- Mức độ chi tiết
- Cấu trúc: xem xét lại các mã cấp 1, có thể có những sản phẩm mới không?.
Tuy nhiên khi xem xét các vấn đề trên cần thấy rõ một khó khăn và tồn tại là: Trong khi HS thay đổi thường xuyên (1988, 1992, 1996, và 2002), mà mã sản phẩm 5 số của CPC được xác định thông qua HS do vậy đòi hỏi CPC phải phản ánh được sự thay đổi của HS; còn SITC hầu như vẫn giữ nguyên: nội dung không thay đổi, bảng tương thích với HS được cập nhật. Nhưng có sự khác nhau: mối liên kết CPC – HS phản ánh nội dung còn mối liên kết SITC – HS chỉ là để chuyển đổi số liệu dễ dàng và kết quả dẫn đến là có mã nằm trong danh mục SITC nhưng không còn được sử dụng trong HS và CPC bản mới (2002) nữa, điều này có kết quả là có thể xác định tương thích nhưng nội dung không chính xác và việc phân tích dãy số thời gian là không đảm bảo.
Xuất phát từ phân tích ở trên, tiến trình và dự kiến sửa đổi của CPC tập trung vào một số điểm như sau: Bảo trì các liên kết chặt chẽ với HS nhưng đồng thời phải xem xét kỹ lưỡng sự khác biệt về phạm vi.
Về phần sản phẩm vật chất của CPC:
- Xây dựng tập hợp chặt chẽ thống nhất với SITC
- Xem xét điều chỉnh mức độ chi tiết trên cơ sở đầu vào của từng quốc gia
- Xem xét danh mục sản phẩm công nghiệp
Về phần dịch vụ của CPC:
- Xem xét mối liên kết CPC-BOP nhưng đồng thời phải xem xét kỹ sự khác biệt về phạm vi;
- Xem xét lĩnh vực cá nhân như dịch vụ tài chính, dịch vụ kinh doanh, dịch vụ bất động sản.
Để hoàn thành dự kiến trên UNSD cũng đưa ra các thủ tục và thời gian tiến hành như sau:
+ Gửi bảng hỏi ISIC và CPC đến các quốc gia, trên cơ sở tập hợp các ý kiến tiến hành họp vùng vào 2003
+ Dự thảo lần đầu phân loại mới vào 2004
+ Thu thập ý kiến phản hồi về dự thảo
+ Chuẩn bị dự thảo lần cuối vào quí 2 năm 2005
+ Trình Uỷ ban thống kê vào quí 1 năm 2006
Các công việc trên được tiểu ban kỹ thuật thuộc nhóm chuyên gia về các phân loại kinh tế xã hội quốc tế tiến hành. Ở đây nhóm chuyên gia xem xét các tiến bộ và hành động như một uỷ ban điều hành
Nguồn: Tài liệu hội thảo Thống kê ASEAN (Hà Nội, tháng 6/2002)

 

Đăng nhập

Video



Get the Flash Player to see this player.

Liên kết website

Thống kê truy cập

mod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_counter
mod_vvisit_counterHôm nay169
mod_vvisit_counterHôm qua11
mod_vvisit_counterTrong tuần169
mod_vvisit_counterTrong tháng12607