Viện Khoa học Thống kê

Máy học là gì? Các khái niệm cơ bản về Máy học

Email In

Máy học là một ứng dụng trí tuệ nhân tạo cung cấp cho hệ thống khả năng tự động học hỏi và cải thiện hiệu suất, độ chính xác dựa trên những kinh nghiệm từ dữ liệu đầu vào. Máy học là tập trung vào việc phát triển các phần mềm, chương trình máy tính có thể truy cập vào dữ liệu và tận dụng nguồn dữ liệu đó để tự học.

Một số phương pháp máy học

  • Học có giám sát

Học có giám sát là một hướng tiếp cận của Máy học để làm cho máy tính có khả năng "học". Trong hướng tiếp cận này, người ta "huấn luyện" máy tính dựa trên những quan sát có dán nhãn. Ta có thể hình dung những quan sát này như là những câu hỏi, và nhãn của chúng là những câu trả lời. Ý tưởng của học có giám sát là: bằng việc ghi nhớ và tổng quát hóa một số quy tắc từ một tập câu hỏi có đáp án trước, máy tính sẽ có thể trả lời được những câu hỏi dù chưa từng gặp phải, nhưng có mối liên quan. Ví dụ ta dạy máy tính "1 + 1 = 2" và hy vọng nó sẽ học được phép tính cộng x + 1 và trả lời được là "2 + 1 = 3". Học có giám sát mô phỏng việc con người học bằng cách đưa ra dự đoán của mình cho một câu hỏi, sau đó đối chiếu với đáp án. Sau đó con người rút ra phương pháp để trả lời đúng không chỉ câu hỏi đó, mà cho những câu hỏi có dạng tương tự.

Trong học có giám sát, các quan sát bắt buộc phải được dán nhãn trước. Đây chính là một trong những nhược điểm của phương pháp này, bởi vì không phải lúc nào việc dán nhãn chính xác cho quan sát cũng dễ dàng. Ví dụ như trong dịch thuật, từ một câu của ngôn ngữ gốc có thể dịch thành rất nhiều phiên bản khác nhau trong ngôn ngữ cần dịch sang. Tuy nhiên, việc quan sát được dán nhãn cũng lại chính là ưu điểm của học có giám sát bởi vì một khi đã thu thập được một bộ dữ liệu lớn được dán nhãn chuẩn xác, thì việc huấn luyện trở nên dễ dàng hơn rất nhiều so với khi dữ liệu không được dán nhãn.

Ví dụ: Trong nhận dạng chữ viết tay, ta có ảnh của hàng nghìn ví dụ của mỗi chữ số được viết bởi nhiều người khác nhau. Chúng ta đưa các bức ảnh này vào trong một thuật toán và chỉ cho nó biết mỗi bức ảnh tương ứng với chữ số nào. Sau khi thuật toán tạo ra một mô hình, tức một hàm số mà đầu vào là một bức ảnh và đầu ra là một chữ số, khi nhận được một bức ảnh mới mà mô hình chưa nhìn thấy bao giờ, nó sẽ dự đoán bức ảnh đó chứa chữ số nào.

Ví dụ này khá giống với cách học của con người khi còn nhỏ. Ta đưa bảng chữ cái cho một đứa trẻ và chỉ cho chúng đây là chữ A, đây là chữ B. Sau một vài lần được dạy thì trẻ có thể nhận biết được đâu là chữ A, đâu là chữ B trong một cuốn sách mà chúng chưa nhìn thấy bao giờ.

  • Học không giám sát

Trong thuật toán này, chúng ta không biết được dữ liệu đầu ra hay nhãn mà chỉ có dữ liệu đầu vào. Thuật toán Học không giám sát dựa vào cấu trúc của dữ liệu để thực hiện một công việc nào đó, ví dụ như phân nhóm hoặc giảm số chiều của dữ liệu để thuận tiện trong việc lưu trữ và tính toán.

Một cách toán học, Học không giám sát là khi chúng ta chỉ có dữ liệu vào X mà không biết nhãn Y tương ứng.

Những thuật toán loại này được gọi là Học không giám sát vì không giống như Học có giám sát, chúng ta không biết câu trả lời chính xác cho mỗi dữ liệu đầu vào. Giống như khi ta học, không có thầy cô giáo nào chỉ cho ta biết đó là chữ A hay chữ B. Cụm không giám sát được đặt tên theo nghĩa này.

Ứng dụng phổ biến nhất của Học không giám sát là bài toán về phân cụm.

  • Học bán giám sát

Nằm ở đâu đó giữa học tập được giám sát và không giám sát, vì chúng sử dụng cả dữ liệu được gắn nhãn và không dán nhãn để đào tạo - thường là một lượng nhỏ dữ liệu có nhãn và một lượng lớn dữ liệu không được dán nhãn. Các hệ thống sử dụng phương pháp này có thể cải thiện đáng kể độ chính xác của việc học. Thông thường, việc học bán giám sát được chọn khi dữ liệu được dán nhãn được yêu cầu đòi hỏi tài nguyên có kỹ năng và có liên quan để đào tạo/học hỏi từ nó. Nếu không, dữ liệu được gắn nhãn thường không yêu cầu tài nguyên bổ sung.

Vũ Hải Bằng (tổng hợp)

 

Đăng nhập

Video



Get the Flash Player to see this player.

Liên kết website

Thống kê truy cập

mod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_counter
mod_vvisit_counterHôm nay217
mod_vvisit_counterHôm qua1621
mod_vvisit_counterTrong tuần217
mod_vvisit_counterTrong tháng28825